Wat is de ziekte van Bechterew?

Wat is de ziekte van Bechterew?

De ziekte van Bechterew is, net als reumatoïde artritis (RA), een ontstekingsziekte, alleen begint deze meestal in de onderste delen van de wervelkolom. Vaak hebben mensen met de ziekte van Bechterew ook last van ontstekingen in de ogen en in zeldzame gevallen kan ook de voornaamste halsslagader (aorta) ontsteken.

Opvallen veel Bechterew-patiënten hebben ook te kampen met chronische inflammatoire darmziekten zoals colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn. Er zijn steeds meer wetenschappelijke argumenten die wijzen op een genetisch verband tussen deze darmproblemen en de gewrichtsontstekingen. Overigens is de officiële naam voor de ziekte Spondylitis Ankylopoetica (SA). Alleen in Nederland wordt de term ‘ziekte van Bechterew’ aangehouden.

Bij wie komt de ziekte van Bechterew vooral voor?

Deze vorm van reuma komt twee keer vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. De ziekte van Bechterew komt naar schatting bij minstens 0,1% van de bevolking voor. Meestal zijn het jonge mannen die door de ziekte van Bechterew worden getroffen. De ziekte openbaart zich in het algemeen tussen het 18e en 30ste levensjaar en komt in sommige families vaker voor dan in andere. In verreweg de meeste gevallen heeft iemand die de ziekte van Bechterew krijgt een naast familielid die deze ziekte ook al heeft.

Hoe ontstaat de ziekte van Bechterew?

De oorzaak is onbekend, maar vast staat dat variaties in het Human Leucocyte Antigen of HLA B27, een rol spelen. Mensen die dit afwijkende HLA-gen hebben, hebben een groter kans op het ontwikkelen van de ziekte. Bij 90% van de Bechterew-patiënten is deze factor aanwezig, maar andersom zullen niet alle mensen met deze gen-typering de ziekte ook daadwerkelijk ontwikkelen. Waarom de ene persoon ziekt wordt en de andere niet, blijft vooralsnog een raadsel.

Wat zijn de symptomen?

De ontstekingen treffen vooral de pezen rond en tussen de ruggenwervels, die zonder behandeling op den duur geheel verstijven (verbenen) waardoor de typische gekromde rug ontstaat. Door de ontsteking treedt pijn en stijfheid op. Hierdoor kan de beweeglijkheid ernstig beperkt worden.

Enkele kenmerken van de ziekte van Bechterew zijn:

  • stijfheid;
  • rugpijn;
  • pijn in de bilstreek en/of bekken;
  • verergering van klachten door rust;
  • minder klachten door beweging.

Wat is er aan te doen?

Naast de medicatie is vooral aangepaste lichaamsbeweging belangrijk. Door het hele land bestaan speciale Bechterew-oefengroepen, waar men op de juiste wijze, vaak in het water, oefeningen kan doen. De plaatselijke reumapatiëntenverenigingen kunnen u hierover meer informatie geven.

Pijnbestrijding

De effectieve pijnbestrijding voor de ziekte van Bechterew kan worden gedaan door middel van een Tens therapie door gebruik te maken van een Tens apparaat.

Wat zijn de vooruitzichten?

Het verloop van de ziekte is erg onvoorspelbaar, maar langzaam aan wordt men stijver en beperkt de beweeglijkheid van de ruggengraat. Sommige mensen kunnen desondanks normaal verder leven, terwijl anderen hun levensstijl moet aanpassen en zelfs hun werk moeten opgeven. Als de ziekte begint voor het 25ste levensjaar was de kans om functioneel gehandicapt te geraken tot voor kort nog 7 keer hoger dan bij iemand van dezelfde leeftijd.

Veel patiënten verloren op jonge leeftijd hun werk (en daardoor soms ook hun sociale contacten) door deze aandoening. Tegenwoordig hoeft dit, dankzij de moderne behandelmethoden, niet altijd meer zover te komen. Bechterew-patiënten kunnen tegenwoordig veel effectiever behandeld worden dankzij de nieuwe behandelmethoden (biologicals). Zodoende kunnen de ontstekingen bij veel patiënten tot rust worden gebracht waardoor (verdere) schade aan de wervels kan worden vertraagd of misschien zelfs kan worden voorkomen.

De behandeling

DMARD’s, (Disease Modifying Anti-rheumatic drugs) blijken weinig effect te hebben op het verloop van de ziekte van Bechterew. Bij patiënten die naast klachten van de rug ook klachten hebben in andere gewrichten kan een DMARD, zoals sulfazalazine, wel pijnverlichting geven. Daarnaast kunnen tegenwoordig al in een vroeg stadium de zogenaamde biologicals worden ingezet. Gebleken is namelijk dat ook patiënten met de ziekte van Bechterew een sterk verhoogde TNF-alpha spiegel hebben.

Moeilijk te herkennen

Het herkennen van de ziekte van Bechterew is erg moeilijk, niet alleen omdat er op de röntgenfoto’s pas laat afwijkingen zichtbaar zijn, maar ook omdat niet iedere patiënt dezelfde symptomen heeft en zelfs als dat wel het geval is, treden ze vaak in een andere volgorde op bij verschillende patiënten. Er is dus geen echt eenduidig beeld van. Dat is erg jammer, juist omdat de ziekte van Bechterew sterke aanwijzingen vertoont veel in bepaalde families voor te komen. Wetenschappers verwachten binnen enkele jaren nieuwe aanwijzingen te vinden, waardoor deze ziekte eerder kan worden opgespoord.

Snelle diagnose

Het is van groot belang om zo snel mogelijk een juiste diagnose te stellen, omdat de ziekte van Bechterew, zoals zoveel reumatische aandoeningen, zijn destructieve werk al jarenlang kan hebben gedaan, voordat de eerste symptomen optreden. En omgekeerd kan men ook al klachten hebben zonder dat dit op de röntgenfoto’s te zien is. Er zijn echter bepaalde alarmsignalen, die een bezoek aan de reumatoloog rechtvaardigen.

Wie het zekere voor het onzekere wil nemen, kan onderstaand lijstje als leidraad nemen. Wie een patiënt met de ziekte van Bechterew in zijn familie heeft, een broer of zus of een van de ouders, doet men er verstandig aan bij het optreden van één van de onderstaande symptomen een verwijzing voor de reumatoloog vragen aan de huisarts.

  • Lage rugpijn, vooral ’s nachts (die met bewegen minder wordt)
  • Ontstoken gewrichten (pijnlijk en gevoelig)
  • Een ontsteking aan de achillespees
  • Een oogontsteking

Een optimistisch vooruitzicht

De ziekte van Bechterew is een ziekte om serieus te nemen, waar diverse complicaties bij kunnen optreden. Maar het is ook zo dat de ziekte, wanneer de diagnose eenmaal is gesteld, heel goed kan worden behandeld. Het vraagt wat geduld en aanpassingen, je moet trouw je medicatie gebruiken, maar dan valt er goed te leven met deze ziekte. Vooral vandaag de dag, de reumatologen hebben diverse medicijnen tot hun beschikking, die de kwaliteit van leven van mensen -met de ziekte van Bechterew kunnen verbeteren.